Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo ở Việt Nam hiện nay: Thông tin chuyên đề số 5/2016

 

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã từng được khẳng định trong các văn kiện Đảng trước đây, đặc biệt là trong Nghị quyết số 29 của Hội nghị Trung ương 8, khóa XI, khẳng định đây không chỉ là quốc sách hàng đầu, là “chìa khóa” mở ra con đường đưa đất nước tiến lên phía trước, mà còn là “mệnh lệnh” của cuộc sống.
Trong Văn kiện đại hội XII, kế thừa quan điểm chỉ đạo của nhiệm kỳ trước,  Đảng ta đã đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, xác định đây là một kế sách, quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát triển, mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà “Dạy chữ, dạy nghề và dạy làm người”.
Trong lịch sử nền giáo dục cách mạng Việt Nam, chúng ta đã thực hiện ba cuộc cải cách giáo dục lớn (vào các năm 1950, 1956, 1981) và tiến hành đổi mới giáo dục liên tục từ năm 1986 đến nay. Sau 30 năm thực hiện đổi mới, nền giáo dục nước ta đã đạt những thành tựu quan trọng như: hoàn thành mục tiêu xóa mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học vào năm 2000; phổ cập giáo dục trung học cơ sở vào năm 2010;... Cơ hội tiếp cận giáo dục có nhiều tiến bộ, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách; cơ bản bảo đảm bình đẳng giới trong giáo dục và đào tạo. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều hạn chế mà trong các văn kiện của Đảng đã chỉ rõ: chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu, nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếu liên thông giữa các trình độ và các phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng lý thuyết, nhẹ thực hành. Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động; chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc. Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu và thiếu thực chất. Quản lý giáo dục và đào tạo có mặt còn yếu kém. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu. Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả. Chính sách cơ chế tài chính cho giáo dục và đào tạo chưa phù hợp. Cơ sở vật chất- kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
Như vậy, đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo đóng một vai trò quan trọng trong việc vận động và phát triển của đất nước, là một trong những nhân tố cơ bản quyết định tương lai của dân tộc, là chìa khoá để mở ra tiềm năng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục để đào tạo những người lao động có tri thức, có tư duy độc lập, kết hợp tri thức khoa học kỹ thuật, công nghệ với tri thức khoa học xã hội nhân văn, phát triển tự do và toàn diện, tạo ra động lực thúc đẩy công cuộc đổi mới thành công và hoàn thành từng bước mục tiêu xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Để cung cấp thêm những luận cứ khoa học về cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới giáo dục và đào tạo ở Việt Nam hiện nay, Ban Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã chỉ đạo Trung tâm Thông tin khoa học tuyển chọn các bài viết đã công bố trên các tạp chí khoa học chuyên ngành của các nhà nghiên cứu, biên soạn và giới thiệu ấn phẩm Thông tin chuyên đề: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo ở Việt Nam hiện nay
Kết cấu của Thông tin chuyên đề gồm 2 phần:
Phần  I: Một số vấn đề lý luận về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
Phần II: Đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở Việt Nam hiện nay

Xem mục lục chi tiết