Thông tin chuyên đề số 4/2020

Trung tâm Thông tin khoa học trân trọng giới thiệu với bạn đọc ấn phẩm

Thông tin chuyên đề số 4/2020

QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC VÀ KIỂM SOÁT QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC

  

        Trong lịch sử loài người, từ khi đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc dẫn đến sự ra đời nhà nước, vấn đề quyền lực nhà nước và kiểm soát quyền lực nhà nước luôn là những vấn đề trung tâm trong đời sống chính trị của mỗi quốc gia. Quyền lực nhà nước luôn mang tính hai mặt, một mặt là yếu tố không thể thiếu để tổ chức và quản lý xã hội, mặt khác nó luôn tiềm ẩn nguy cơ bị tha hóa dẫn đến sự chuyên quyền, độc đoán, đi ngược lại với lợi ích của nhân dân với tư cách là chủ thể của quyền lực nhà nước.

        Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã khẳng định: “Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân”; tổ chức và hoạt động của nó dựa trên một trong những nguyên tắc nền tảng: “Quyền lực Nhà nước là thống nhất; có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp”.

      Kiểm soát quyền lực nhà nước bắt nguồn từ nguồn gốc và bản chất của Nhà nước pháp quyền XHCN là “Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân”. Quyền lực nhà nước không phải quyền lực tự có của nhà nước mà quyền lực của nhân dân, được nhân dân ủy quyền cho nhà nước thay mình thực hiện, nên kiểm soát quyền lực nhà nước là một nhu cầu khách quan từ phía người ủy quyền là nhân dân đối với người được ủy quyền là Nhà nước.

      Kiểm soát quyền lực nhà nước làm cho bộ máy nhà nước không những có khả năng kiểm soát được xã hội mà còn tự kiểm soát được chính mình. Do đó, các cơ quan nhà nước kiểm soát quyền lực lẫn nhau là một trong những phương thức quan trọng để kiểm soát quyền lực nhà nước. Các cơ quan quyền lực nhà nước vừa thực thi quyền lực nhà nước, vừa thống nhất phối hợp hành động, vừa kiểm soát lẫn nhau để không một cơ quan nào có thể lạm quyền, tiếm quyền hoặc buông quyền.

        Để góp phần vào việc nghiên cứu, học tập, nâng cao nhận thức về quyền lực nhà nước và kiểm soát quyền lực nhà nước, chúng tôi sưu tầm, tuyển chọn một số bài viết của các học giả, nhà nghiên cứu uy tín đăng trên các tạp chí khoa học chuyên ngành, biên soạn và giới thiệu ấn phẩm Thông tin chuyên đề số 4/2020 với chủ đề “Quyền lực nhà nước và kiểm soát quyền lực nhà nước”.

        Kết cấu thông tin chuyên đề gồm ba phần:

Phần I: Một số vấn đề lý luận về quyền lực nhà nước và kiểm soát quyền lực nhà nước.

Phần II: Thực trạng kiểm soát quyền lực nhà nước ở nước ta hiện nay.

Phần III: Một số giải pháp tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước ở nước ta hiện nay.

(Click vào đây để xem nội dung chi tiết)