Vấn đề tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay: Thông tin chuyên đề số 5/2013

 

Tôn giáo xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử nhân loại và đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của xã hội. Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, con người đã có những bước phát triển vượt bậc về nhận thức, khả năng chinh phục tự nhiên nhưng tôn giáo vẫn tiếp tục phát triển. Nhiều tôn giáo, giáo phái mới xuất hiện, tín đồ các tôn giáo tăng lên, hoạt động, nghi lễ tôn giáo diễn ra với rất nhiều hình thức khác nhau. Trong đời sống chính trị - xã hội của thế giới hiện đại, đang nảy sinh những vấn đề phức tạp mới liên quan đến yếu tố tôn giáo như khủng bố quốc tế, xung đột sắc tộc, xung đột tôn giáo, v.v.., gây ra những tác động, ảnh hưởng tiêu cực tới đời sống xã hội.
Có thể nói, chưa bao giờ bức tranh tôn giáo trên thế giới lại đa dạng, nhiều màu sắc, pha trộn ánh sáng và bóng tối như hiện nay. Vẽ lại bức tranh tôn giáo từ mảng màu của những năm cũ - những năm cuối thiên niên kỷ thứ II, đầu thiên niên kỷ thứ III, có thể thấy một điều không thể phủ nhận là tôn giáo ngày càng có ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống chính trị, văn hóa, xã hội, tâm lý, đạo đức, lối sống, phong tục tập quán của nhiều quốc gia, dân tộc.
Việt Nam là quốc gia đa tôn giáo, có những tôn giáo ngoại nhập và tôn giáo nội sinh. Hiện nay, số tín đồ các tôn giáo chiếm khoảng 1/4 dân số. Đồng bào tôn giáo là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc. Do vậy, Đảng ta chủ trương thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo tôn giáo của công dân, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo pháp luật; đoàn kết đồng bào theo các tôn giáo khác nhau, đồng bào theo tôn giáo và đồng bào không theo tôn giáo; phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo; động viên các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ sống tốt đời, đẹp đạo, tham gia đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trong các thời kỳ cách mạng khác nhau, Đảng ta luôn xác định “Tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài. Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu của một bộ phận nhân dân. Đạo đức tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới”. Quan điểm đó đã được Nhà nước thể chế hóa bằng Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáonhằm đảm bảo về mặt pháp luật quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào các tôn giáo thỏa mãn nhu cầu tâm linh của mình. Tuy nhiên, tình hình tôn giáo và hoạt động tôn giáo ở nước ta có nhiều diễn biến phức tạp và tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định và trật tự an toàn xã hội.
Sở dĩ có tình hình trên là do công tác tôn giáo và quản lý xã hội đối với hoạt động tôn giáo còn nhiều bất cập. Một số cấp ủy và chính quyền địa phương chưa nhận thức đúng đắn, chưa quán triệt đầy đủ quan điểm, chủ trương và chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước. Tổ chức bộ máy làm công tác tôn giáo của hệ thống chính trị, nhất là ở cơ sở chưa được xác định rõ mô hình, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ chế phối hợp,... Đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo còn thiếu về số lượng, chất lượng còn hạn chế, chưa được đào tạo kịp thời và bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ nghiệp vụ... nên còn gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi ứng xử với các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo diễn ra trên địa bàn.
Nhằm cung cấp cho bạn đọc những thông tin, tư liệu để nghiên cứu, tham khảo, nắm vững quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề tôn giáo, cũng như chính sách của Đảng và Nhà nước ta về tín ngưỡng, tôn giáo, Ban Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã chỉ đạo Trung tâm Thông tin - Tư liệu - Thư viện tuyển chọn các bài viết đã công bố trên các tạp chí khoa học chuyên ngành của các nhà nghiên cứu, biên soạn và giới thiệu ấn phẩm Thông tin chuyên đề số 5/2013 với nhan đề: “Vấn đề tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
Kết cấu Thông tin chuyên đề gồm 3 phần:
Phần  I:  Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo
Phần II:  Quan điểm và chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước
Phần III: Tình hình tôn giáo và công tác tôn giáo ở Việt Nam hiện nay
.

Xem mục lục chi tiết