Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chính sách công và quy trình chính sách ở Việt Nam hiện nay: Thông tin chuyên đề số 1/2018

Chính sách công là chính sách của Nhà nước đối với khu vực công cộng, phản ánh bản chất, tính chất của Nhà nước và chế độ chính trị trong đó Nhà nước tồn tại; đồng thời phản ánh ý chí, quan điểm, thái độ, cách xử sự của đảng chính trị phục vụ cho mục đích của đảng, lợi ích và nhu cầu của nhân dân. Nhà nước dựa trên nền tảng nhân dân, là chủ thể đại diện cho quyền lực của nhân dân ban hành chính sách công. Ngoài mục đích phục vụ cho lợi ích của giai cấp, của đảng cầm quyền còn để mưu cầu lợi ích cho người dân và xã hội. Chính sách công được hoạch định bởi đảng chính trị nhưng do chính phủ xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện. Bản chất của chính sách công là công cụ để Nhà nước thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, thực hiện các hoạt động liên quan đến công dân và can thiệp vào mọi hành vi xã hội trong quá trình phát triển. Do đó, chất lượng của chính sách công là một trong những tiêu chí quan trọng phản ánh năng lực, hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị, của Nhà nước.
    Việc lựa chọn, hoạch định, ban hành, thực hiện và đánh giá là những giai đoạn của quy trình chính sách, được diễn ra liên tục, kế tiếp nhau, tạo thành những chu trình nhất định. Mỗi giai đoạn của quy trình chính sách là những hoạt động phức tạp bao gồm hành vi của từng cá nhân, nhóm xã hội, đến hệ thống các thể chế... đòi hỏi phải được nhìn nhận như là một quá trình khách quan mang tính khoa học.
    Ở Việt Nam, với hoạt động quản lý, điều hành của Chính phủ trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì chính sách công là công cụ tiền đề, không thể thay thế và chi phối các công cụ quản lý khác như pháp luật, kế hoạch, phân cấp - phân quyền… Điều đó giải thích vì sao trong những năm gần đây Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm tới việc nâng cao vai trò của chính sách công như là một công cụ hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước nói riêng và đẩy mạnh chất lượng của sự nghiệp đổi mới nói chung.
    Trong thời gian qua, hoạt động hoạch định chính sách công đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ cả về số lượng và chất lượng trên các lĩnh vực trọng yếu, cấp bách về kinh tế, chính trị. Một số chính sách công quan trọng đã được luận chứng khoa học hơn, bám sát thực tiễn đất nước, địa phương và ngành. Việc tổ chức thực thi chính sách công cũng đạt được những yêu cầu cơ bản như: kịp thời, đồng bộ, hiệu quả trong phạm vi cả nước cũng như từng địa phương, ngành. Hoạt động phân tích, đánh giá chính sách công đã bắt đầu được quan tâm với tư cách là một trong những công đoạn quan trọng của quy trình chính sách. Tuy chưa nhiều và chưa thật sự phát huy hết hiệu quả nhưng một số cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu và cá nhân có những sản phẩm phân tích, đánh giá chính sách công rất tốt, giúp  cho việc ban hành, sửa đổi nhằm hoàn thiện hệ thống chính sách hiện hành theo hướng khả thi, hiệu quả, mang lại lợi ích cho xã hội.
    Bên cạnh đó, trong khi thực hiện những giai đoạn của quy trình chính sách không tránh khỏi một số hạn chế và yếu kém nhất định, nhiều chính sách ban hành chưa đáp ứng được yêu cầu, một số chính sách còn kém chất lượng, xa rời thực tế, phải sửa đổi nhiều lần, ít phát huy tác dụng.
    Để giúp bạn đọc có thêm tài liệu nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách công, quy trình chính sách ở Việt Nam hiện nay, Ban Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã chỉ đạo Trung tâm Thông tin khoa học tuyển chọn các bài viết đã công bố trên các tạp chí khoa học chuyên ngành của các nhà nghiên cứu, biên soạn và giới thiệu ấn phẩm Thông tin chuyên đề số 1/2018 với nhan đề: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chính sách công và quy trình chính sách ở Việt Nam hiện nay
    Kết cấu Thông tin chuyên đề gồm 2 phần:
    Phần I:  Lý luận chung về chính sách công và quy trình chính sách
    Phần II:  Thực tiễn về chính sách công và quy trình chính sách ở Việt Nam hiện nay
    Mặc dù tập thể cán bộ trong ban biên tập tham gia sưu tầm, tuyển chọn đã hết sức cố gắng, song không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế. Ban Biên tập xin trân trọng giới thiệu cuốn Thông tin chuyên đề số 1/2018 và mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn đọc.

Xem mục lục chi tiết tại đây